၁၁ ရာ စု ေက်ာ္ခန္ ့အေနာ္ရထာ မင္း နန္းတက္ ခ်ိန္ ျမန္မာႏိုင္င ံ၏ အိမ္နီးခ်င္း ေဘးပတ္၀န္း က်င္ အား ေလ့ ေလာ ၾကည့္ လွ်င္ အ ေရွ ့ဘက္ တြင္ အင္အားၾကီး မား သည့္ တရုတ္ နိုင္ငံၾကီး အား စည္း လံုး သိမ္းသြင္း ခဲ့ သည့္ တန္မင္း ဆက္ျပတ္သြားၿပီး ၊ ကင္း နွင့္ ဆြန္မင္း ဆက္မ်ား သည္ တရုတ္ျပည္ အား ေတာင္ပိုင္း နွင့္ ေျမာက္ ပိုင္း တပိုင္း စီ အုပ္ခ်ဳပ္ ေန ျပီး ၊ ယူနန္နယ္ ရွိ ထိုင္းရွမ္း တို ့၏ နန္ခ်ိဳ နိုင္ငံေတာ္ သည္ တ ရုတ္ ျပည္ေတာင္ပိုင္း ၊ ျမန္မာႏိုင္ငံ ေျမာက္ပိုင္းနွင့္ ့္အာသံနယ္မ်ားအထိ တန္ခိုး ၾသဇာ ျပန္ ့နွံ ့လ်က္ ရွိသည္။
အင္ဒိုခ်ိဳင္းနား က်ြန္းဆြယ္ ဘက္ တြင္ ခမာလူမ်ိဳး မ်ား ၏ ေက်ာ္ ၾကား ထင္ရွား သည့္ ကေမၺာဇ နိုင္ငံ ေတာ္ၾကီး
ရွိၿပီး ျမန္မာႏိုင္ငံမွ တနသ္ာရီ ကမ္းရိုးတန္း နွင့္ မာလာယု က်ြန္းဆြယ္ မ်ား အထိ တန္ခိုး ၾသဇာ ျပန္ ့နွံ့လ်က္ ရွိ သည္။
အင္ဒိုနီးရွင္း က်ြန္း စု ဘက္ တြင္ အိႏၵိယ သမုဒၵရာ အား လြွမ္း မိုး လု မတတ္ တန္ခိုး ၾသဇာ ၾကီး မား သည့္ သီရိ
၀ိ ဇယ နိုင္ငံေတာ္ ၾကီး ရွိသည္။ အိႏၵိယ နိုင္ငံ ေတာင္ဘက္ ေဒသမ်ား နွင့္ သီဟိုဠ္က်ြန္း အပါ အဝင္ ဘဂ္လား ေအာ္ နွင့္ အာရပ္ ပင္လယ္ မ်ား အထိ တန္ခိုးၾသဇာၾကီး မားသည့္ ခ်ိဳလာ နိုင္ငံေတာ္ၾကီး စည္းလံုးမွဳ ပ်က္ျပား စ ျပဳ လ်က္ ရွိသည္။
အိႏၵိယ နိုင္ငံ ေျမာက္ဘက္ တြင္ မူစလင္ မ်ား ၀င္ေရာက္ ကာ လြွမ္းမိုး စ ျပဳလ်က္ ရွိသည္ ကို ျမန္မာႏိုင္ငံေဘး ပတ္၀န္းက်င္တြင္ ေတြ ့ရွိရ သည္။ ျမန္မာႏိုင္ငံ တြင္း၌ လည္း အလယ္ပိုင္း ေဒသတ၀ိုက္ တြင္ ပ်ဴ နွင့္ ျမန္မာ ေရာေထြး လ်က္ ငွင္း။ ေတာင္ပိုင္း ေဒသ တ၀ိုက္ တြင္ မြန္လူမ်ိဳး မ်ား သည္ ျမိဳ ့ျပျပည္ နယ္ မ်ား ထူ ေထာင္ လ်က္ လူမ်ိဳးေရး ၊ နိုင္ငံေရး ၊ ယဥ္ေက်းမွဳ မ်ား အရ ကေမၺာဇ နိုင္ငံေတာ္ၾကီး နွင့္ ဆက္သြယ္ လ်က္ ရွိ သည္။
ရခိုင္ ကမ္းရိုးတန္း ေဒသ တြင္ ရခိုင္လူမ်ိဳးစု မ်ား သည္ ကိုယ္ပိုင္ အုပ္ ခ်ဳပ္ေရး နွင့္ျပည္နယ္ ကေလးမ်ား ထူ ေထာင္လ်က္ ရွိၿပီး ၊ အိႏၵိယ နိုင္ငံ ဘဂ္လား နယ္ ၏ လြွမ္းမိုး တိုက္ခိုက္ မွဳ ကို တြန္းလွန္ ခု ခံ ေန ရ ေသာ အ ခ်ိန္ျဖစ္သည္။
ေျမာက္ဘက္ႏွင့္ အေရွ ့ဘက္ ေတာင္ကုန္း ေဒသ မ်ား တြင္ ရွမ္း လူမ်ိဳး မ်ား သည္ ေစာ္ဘြား မ်ား အုပ္ခ်ဳပ္ သည့္ျမိဳ ့ျပ ျပည္နယ္ မ်ား ထူေထာင္လ်က္ရွိေသာ္ လည္း လူမ်ိဳးေရး ၊ နိုင္ငံေရး ၊ ယဥ္ေက်းမွဳ မ်ား အား ျဖင့့္ ထိုင္းရွမ္းတို ့၏ နန္ခ်ိဳ နိုင္ငံေတာ္ၾကီး နွင့္ ဆက္သြယ္ လ်က္ရွိသည္။
ကယား ျပည္နယ္ ၊ မိုးျဗဲနယ္ နွင့္ သံလြင္ တ၀ိုက္ တြင္ ကရင္လူမ်ိဳးစု မ်ား သည္ မိမိတို ့ကိုယ္ပိုင္ အုပ္ခ်ဳပ္ေရး မ်ားျဖင့္ တသီးတျခား ေနထိုင္ လ်က္ရွိၾကသည္။
ေတာင္ဘက္ တလြွား တြင္ အင္အားၾကီးမား လာသည့္ မြန္လူမ်ိဳးမ်ား သည္ငွင္း ျမန္မာ နိုင္ငံေျမာက္ဘက္ နွင့္ အေရွ ့ဘက္ တလြွားရွိ ရွမ္း လူမ်ိဳး မ်ား သည္ ငွင္း ျမန္မာ နိုင္ငံ အျပင္ အပ မွ တန္ခိုးၾကီး နိုင္ငံ နွစ္ႏိုင္ငံ တို ့ ၏ ေက်ာ ေထာက္ေနာက္ခံမွဳ ကို ရရွိ ထားၾက သျဖင့္။ အေနာ္ရထာမင္းနန္း တက္ခ်ိန္ ္ပုဂံျပည္ တ၀ိုက္ တြင္ ေန ထိုင္ လ်က္ရွိၾက သည့္ျမန္မာလူမ်ိဳး မ်ားသည္ ၾကား တြင္ အညွပ္ခံ ေနရ သကဲ့ သို ့ရွိၿပီး မ်ား စြာ စိုးရိမ္ထိပ္လန္ ့ ဖြယ္ ရာ အေျခသို ့ ဆိုက္ ေရာက္လ်က္ရွိသည္။
ထို ကဲ့သို ့ရင္ဆိုင္ ေနရ သည့္ျပည္တြင္း ျပည္ပ အေျခအေန အရပ္ရပ္ မ်ားေၾကာင့္ ကိုးရာစုခန္ ့တြင္ နန္ခ်ိဳ ထိုင္း ရွမ္း မ်ား က ပ်ဴလူမ်ိဳးမ်ား အား တိုက္ခိုက္ ဖ်က္ဆီးျခင္း ခံလိုက္ရ ေသာၾကမၼာမ်ိဳး ပုဂံျပည္တြင္ ေနာက္ ထပ္တဖန္ ဆိုက္ေရာက္ ျခင္း မရွိေစရန္ အတြက္ အေနာ္ရထာ ဘုရင္ နွင့္ျမန္မာလူမ်ိဳး အၾကီးအကဲ မ်ား သည္ မိမိတို ့ ၏ ရပ္တည္မွဳ နွင့္ လံုျခံဳမွဳ တို ့အတြက္ ေရွးဦးစြာ မိမိတို ့အင္အားကို တိုးခ်ဲ့ျခင္း ျဖည့္တင္းျခင္းႏွင့္ စည္း လံုးျခင္း မ်ားျပဳၾကသည္။
က်မ္းကိုး
အေရွ႕ေတာင္အာရွရာဇ၀င္၊ ေဟာ-၁၉၅၅
ျမန္မာရာဇ၀င္ (ဟာေဗး ၁၉၂၅)
ေရွးေဟာင္းၿမန္မာေခတ္ဦး ပုဂံ နယူးေယာက္။ ေဂ်ေဂ်ေအာ္စတင္။ -၁၉၆၉ လုစ္မဟာ
ျမန္မာရာဇ၀င္ေတာ္္ၾကီး ( ဦးကုလား )
မွန္နန္းရာဇ၀င္ သံုးတြဲ
