ျမန္မာႏိုင္ငံ နွင္႔ နတ္ကိုးကြယ္မွဳ

လသာည မ်ား တြင္ က်မ တို့ ကေလးဘဝ နွင္႔ ရြာအေၾကာင္း ကို က်မ လြမ္းလြမ္း ဆြတ္ဆြတ္ သတိရ တမ္းတမိ္ သည္ က်မ တို့ ရြာတရြာ သာ မဟုတ္ပါ ဘူး ျမန္မာ နိုင္ငံ တဝန္းလံုး ရွိ ရြာေတြ က လည္း လသာ ည မ်ား တြင္ ခံစား မွဳ မ်ား အတူတူ ျဖစ္ၾက မည္ဟု က်မ ယံုၾကည္ ပါသည္။ သန့္ရွင္းၾကည္လင္္သည္႔ ေကာင္းကင္ တြင္ လမင္းက ထိန္ထိန္သာ ေနသည္။ ရြာထဲ မွ ကေလးမ်ား က ေပ်ာ္ရႊင္စြာ ေဆာ့ ကစားၾကသည္ လူၾကီး မ်ားက ကြပ္ပ်စ္ ေပၚတြင္ ထိုင္ျပီး ေရေနြးၾကမ္း ေသာက္ လိုက္ ထန္းလ်က္ ခဲေလးျမံဳ႔လိုက္ လဘက္ေလး ဝါး လိုက္ နွင္႔ ေရွးေဟာင္း ေနွာင္းျဖစ္ က အစ ရပ္ေရး ရြာေရး ေတြ ေျပာေနၾကသည္။

ေနာက္ ေကာင္းကင္ၾကီး ကို ေမာ္ၾကည့္ ၾက မည္ က်မ တို့ ေခတ္ သာမဟုတ္ လူ ့အနြယ္ဝင္လူသား မ်ား ျဖစ္သည္႔ က်မတို႔ ဘိုးေဘး ဘီဘင္ အဆက္ဆက္က ရွိခဲ႔ပါ လိမ့္မည္။ အမွတ္ မထင္ ေကာင္းကင္ၾကီး အား ေမာ္ၾကည့္ ရင္း ထိန္ထိန္သာ ေန သည့္ ဖိုး ေရြလမင္း ကို ငွင္း။ တလက္ လက္ ေတာက္ပ ေန ၾက သည့္ ၾကယ္ စု မ်ား စြာ ကိုု ငွင္း မွိတ္တံု႔ လင္းတံု့ နွင္႔ အေရာင္ ထြက္ေနၾကသည္႔ ၾကယ္ကေလး မ်ား ကို ငွင္း ဘိုးဘြားဘီဘင္ တို့က အမည္မ်ား ေပးၾကသည္။ ဟို ၾကယ္ စုစုေလး က ေမာင္ရင္ ဆိုင္းထမ္းေပါ့။ ဟို က ေျဖာက္ဆိတ္။ ဟို က ေသာၾကာၾကယ္။ နဂါး ေငြ႔တန္းႀကီး လည္း ခ်စ္သူေတြ ေလွ်ာက္ခဲ႔ၾကသည္႔ တံတား ၾကီးေပါ႔ကြယ္။ လြမ္းဆြတ္ဘြယ္ ပံုျပင္ေတြေျပာၾကသည္။

က်မ တို့ ဘိုးေဘး ဘီဘင္ မ်ားျဖစ္သည္႔ လူသားမ်ားသည္ ေကာင္းကင္ျပင္ ၾကည္လင္သန့္ရွင္းသည္႔ ညမ်ားတြင္ ေကာင္းကင္သို့ ေမာ္ၾကည့္ မိျပီး ရင္တြင္းဝယ္ လူးလြန္႔ လွဳပ္ရွားသြားၾကသည္။ ဘာ ေဝဒနာဟု ကိုယ့္ ကိုယ္္ခြဲျခား မသိၾက ထိုေၾကာင့္ ထို ေဝဒနာကို ကင္ပြန္းတပ္လို႔ မရ။ ထို ကင္ပြန္းတပ္ မရခဲ့ေသာ ေဝဒနာကို လူ့ အနြယ္ဝင္ ဘိုးေဘးဘီဘင္ တို့ သည္ ခံစားခဲ့ၾကရသည္။ ထို ေဝဒနာ ကို အံထုတ္ေဖၚျပရန္ အတြက္ လူ့ အနြယ္ႀကီး အတြင္း ထူးေထြ ဆန္းျပား ေသာ ပံုျပင္မ်ား ရွိလာၾကသည္။ ကဗ်ာ လက္ာ မ်ား ဖြဲ႔ခဲ႔ၾကသည္ အထူးသျဖင္႔ ေျမထဲ ပင္လယ္ေဒသနွင္႔ ဂဂၤါျမစ္ဝွမ္းတို႔ တြင္ ထို ပံုျပင္မ်ားသည္ ၾကီးက်ယ္ ခန္းနားျပီး ၾကြယ္ဝၾကသည္။

ရသ စာေပ ကိုျမတ္ႏိုး တတ္ၾက သည့္ ျမန္မာတို႔ သည္ မိမိ တို့ တြင္ ရွိသည္႔ ပံုျပင္မ်ား နွင္႔ တင္းတိမ္ ေရာင့္ရဲျခင္း မျပဳႏိုင္ၾက သျဖင္႔ ဂဂၤါယဥ္ေက်းမွဳ ၏ အသီးအပြင္႔မ်ား အား မိမိတို့ ၏ ယဥ္ေက်းမွဳ ဥယ်ာဥ္ၿခံေျမ မ်ားတြင္္ တယု တယ စိုက္ပ်ိဳးခဲ႔ၾကသည္။ ေနနတ္သမီး နွင္႔ လ နတ္သား စသည့္ ပံုျပင္မ်ား ကို က်မ တို့ျမန္မာ လူမ်ိဳးမ်ားသည္ မိမိတို့ အမ်ိဳးသားဝတ္ရံုမ်ား ဆင္ျမန္း ကာ အျမတ္ တနိုး ေမြးစားခဲ႔ၾကသည္ မဟုတ္ပါလား။

က်မ တို့ ျမန္မာႏိုင္ငံသည္ တရုတ္ျပည္ အိႏၵိယျပည္ႏွင္႔ အေရွ႔ အာရွ ေတာင္ပိုင္းေဒသမ်ား ၏ ပတ္ဝန္း က်င္တြင္ တည္ရွိ ကာ ေရေျမ ေတာေတာင္မ်ား ဆက္စပ္ ေန သည္။ အေနာက္ဘက္ ေတာင္တန္းၾကီး မ်ား သည္ အိႏၵိယ ျပည္ အေရွ႔ေျမာက္ ေဒသ နွင္႔ငွင္း အာသံ မဏိပူရ နယ္မ်ား နွင္႔ငွင္း ဆက္ စပ္္ျပီး ရခိုင္ကမ္းေျမာင္ ေဒသသည္ ဘဂၤလားနယ္ နွင္႔ငွင္းဆက္စပ္သည္။ ေျမာက္ဘက္ ေတာင္တန္းမ်ားသည္ တရုတ္ျပည္တိဗက္ နယ္နွင္႔ငွင္း ဆက္ စပ္ျပီး အေရွ႔ဘက္ ကခ်င္ ေတာင္တန္း နွင္႔ရွမ္းကုန္းေျမျမင္႔သည္ တရုတ္ျပည္ ယူနန္နယ္နွင့္ငွင္း ။ ေတာင္ဘက္ တြင္ လင္းဇင္း ၊ မာလာယု မ်ားႏွင္႔ဆက္စပ္သည္။

ထို ပထဝီ အေနအထားမ်ားေၾကာင္႔ ျမန္မာႏိုင္ငံ သမိုင္း ျဖစ္ေပၚတိုးတက္ မွဳသည္ သီးျခား ကင္းလြတ္မေနပဲ ထို ေဒ သမ်ား နွင္႔ ယဥ္ေက်း မွဳ နွင္႔ဘာသာေရးမ်ား ပါ ဆက္နြယ္လ်က္ ရွိၾကေပသည္။ ျမန္မာ ရာဇဝင္ေတာ္ၾကီး တြင္သာ ကီ ဝင္ မ်ားဟု ေရးသား ေဖၚျပထားၿပီး ေခတ္သစ္ သမိုင္း ပညာရွင္မ်ား က ပ်ဴလူမ်ိဳးမ်ား ဟု ေဖၚျပထား သည့္လူမ်ိဳးနြယ္မ်ားသည္ ေရွး နွစ္ေပါင္း နွစ္ေထာင္ေက်ာ္ေလာက္ မွ စျပီး မဏိပူရ အာသံနယ္မ်ားမွတဆင္႔ ကေဘာ္ေတာင္ၾကားလမ္းအတိုင္း ျမန္မာႏိုင္ငံအတြင္းသို႔ ဝင္ေရာက္လာၾကျပီးလ်င္ သူတို့ နွင္႔ အတူ ေရွးေဟာင္း အိနၵိယ ျပည္ႀကီး ၏ အင္ဒိုအာရိယန္ ယဥ္ေက်းမွဳမ်ား ကို တင္သြင္းယူေဆာင္လာခဲ႔ၾကသည္။ ျမန္မာႏိုင္ငံ တြင္ ယေန့ တိုင္ လြမ္းမိုး လ်က္ရွိ သည့္ အင္ဒို အာရိယန္ယဥ္ေက်းမွဳသည္ ယင္းပ်ဴလူမ်ိဳးမ်ား ေခတ္မွ အစျပဳခဲ႔သည္ ဟု လက္ခံဖြယ္ရာ သမိုင္းဝင္ အေထာက္အထား အမ်ားအျပား ေတြ႔ရွိရေလသည္။

ျမန္မာ႔ ယဥ္ေက်းမွဳ နတ္ ကိုး ကြယ္မွဳ စစ္စစ္္မွာ ၃၇ မင္းနတ္သာရွိသည္ဟု ေလ့လာေတြ႔ရွိရသည္။

ေရွးေဟာင္း ရွမ္းႏွင့္ ကရင္ အျခား လူမ်ိဳးစုမ်ား

ျမန္မာ နိုင္ငံ ေျမာက္ပိုင္း နွင့္ အေရွ ့ဘက္ ေတာင္ကုန္း အရပ္ေဒသ မ်ား တ၀ိုက္ တြင္ ပုဂံ ျပည္ မ တိုင္္ခင္နွစ္ ရာစု အတန္ၾကာ ေလာက္ က ပင္ ရွမ္းလူမ်ိဳး မ်ား နွင့္ အနြယ္ တူ လူမ်ိဳးစု မ်ား သည္ ၀င္ေရာက္ ေနၾက ျပီး မိမိ တို ့နွင့္ အနြယ္တူ လူမ်ိဳး စုမ်ား အ လိုက္ ျမိဳ ့ျပျပည္ရြာမ်ား ထူေထာင္ျပီးစီး ေၾကာင္း သမိုင္း၀င္အ ေထာက္အထား မ်ားေတြ ့ရသည္။

ျမန္မာ နိုင္ငံ ေျမာက္ပိုင္း ရွိ မိုးညွင္း ၊ မိုးေကာင္း ၊ ျမန္မာ နိုင္ငံ အေရွ ့ ပိုင္း ေရြွလီျမစ္ ၀ွမ္း ျပည္နယ္ မ်ား သည္ ပုဂံျပည္ မတိုင္မွီ က ပင္ ထင္ရွား သည့္ျပည္နယ္ မ်ား ျဖစ္သည္။ ပုဂံေခတ္ မတိုင္မွီ အ ထိ အေနာက္တိဗက္ အနြယ္၀င္ မ်ားျဖစ္ သည့္ ဂ်င္းေဖါ ေခၚ ကခ်င္လူမ်ိဳးႏြယ္မ်ား သည္ ၀င္ေရာက္ျခင္း မျပဳၾက ေသးေပ၊ ခ်င္း လူမ်ိဳး မ်ား သည္ လည္း အေနာက္ ရိုးမ ေတာင္တန္း ရွိ စံုမရ ေတာင္ရိုး တ၀ိုက္ သို ့စတင္ ဝင္ေရာက္ခါ စ ျဖစ္ လိမ့္မည္ ဟု ခန္ ့မွန္းၾက သည္။ ျမန္မာ နိုင္ငံ ေျမာက္ပိုင္း နွင့္ အေရွ ့ပိုင္း အရပ္ေဒသ မ်ား သို ့ျပန္ ့နွံ ့၀င္ ေရာက္ ျပီး မိမိ တို့ ဘာသာ ဘာ၀ ျမိဳ ့ျပျပည္နယ္ မ်ား တည္ေထာင္ ၍ ေနထိုင္ၾက သည့္ ရွမ္း လူမ်ိဳးစု မ်ား သည္ ပုဂံ ျပည္ မတိုင္မွီ အထိ ျမန္မာႏိုင္ငံ သမိုင္းျဖစ္ေပၚ တိုးတက္ မွဳ နွင့္ ဆက္စပ္ျခင္း မရွိေသးေပ။

ထို အခ်ိန္ က တရုတ္ျပည္ယူနန္နယ္ တြင္ တန္ခိုး အင္အားၾကီးမား လ်က္ရွိ သည့္ နန္ခ်ိဳ နိုင္ငံ နွင့္သာ ပထ၀ီ ေဒသ အ ရ ဆက္စပ္ေနသည္ တေၾကာင္း။ လူမ်ိဳးေရး အရ ဆက္စပ္ေနသည္ ေၾကာင့္လည္း ျဖစ္သည္။ ျမန္မာ နိုင္ငံ ေျမာက္ပိုင္း ယခုေခတ္ ကခ်င္ ျပည္နယ္ နွင့္ အေရွ ့ပိုင္း ေတာင္ကုန္း အရပ္ေဒသ မ်ား ဘက္ သို ့ျပန္ ့နွံ့၀င္ေရာက္ လ်က္ရွိ သည့္ ရွမ္းလူမ်ိဳးစုမ်ား ကဲ့သို ့ကရင္လူမ်ိဳးစုမ်ား သည္လည္း ယခုေခတ္ ကယား ျပည္ နယ္နွင့္ မိုးျဗဲနယ္ မ်ား တြင္ငွင္း ၊ ေတာင္ငူ နွင့္ စစ္ေတာင္းျမစ္ အေရွ ့ဘက္ ေတာင္တန္းေဒသမ်ား တြင္ငွင္း ၀င္ေရာက္ ေနၾကျပီ ဟု အေထာက္ အထား မ်ား ေတြ ့ရွိရသည္။

အခ်ိဳ ့သမိုင္း သုေတသီမ်ား က ကရင္လူမ်ိဳး မ်ားသည္ ျမန္မာႏိုင္ငံအတြင္း သို ့ေရွးအက် ဆံုး ၀င္ ေရာက္လာၾက သည့္ ေမာင္းဂြတ္ အနြယ္၀င္ မ်ား ျဖစ္သည္ဟု ယံုၾကည္ ၾကသည္။ ျမန္မာ နိုင္ငံရွိ ကရင္ အမ်ိဳးသား မ်ား အ ေၾကာင္း ေရးသား ခဲ့သည့္ မာရွယ္ဆို သူက ကရင္လူမ်ိဳးမ်ား သည္ နီဂရစ္တိုမ်ား ျမန္မာႏိုင္ငံ၌ ေနထိုင္စဥ္ ေရွး ပေ၀သဏီ အခ်ိန္ေလာက္ က ပင္ ၀င္ေရာက္ ေနထိုင္ လ်က္ရွိသည္ ဟု ယူဆ ေၾကာင္း ငွင္း ၏စာ အုပ္ တြင္ ေရး သား ေဖၚ ျပထားသည္။
မြန္ ရာဇ၀င္ေဟာင္းမ်ား ၌ လည္း သု၀ဏၰဘုမၼိ သထံု ကို မတည္ေထာင္မွီ က က ရင္ လူမ်ိဳးနြယ္စု ျဖစ္သည့္ ပအို ့ေတာင္သူ မ်ား သည္ သထံု ဘက္ သို ့၀င္ေရာက္ လ်က္ ရွိၿပီဟု ေရး သား ထား သည္။

က်မ္းကိုး
ရွမ္းလူမ်ိဳးမ်ားအေၾကာင္း။ ေဒါ့ဗ္
မိတ္ဆိနာ-ေခတ္ဦးဖုနန္-ဖန္-ပ်ဴ နွင့္ရခိုင္ယိုးဒယားသင္းဂ်ာနယ္။
အေရွ႕ေတာင္အာရွရာဇ၀င္၊ ေဟာ-၁၉၅၅

ေရွးေဟာင္းျမန္မာလူမ်ိဳးမ်ား

အာရွ တိုက္ ဆိုင္ရာ ဘာသာေ၀ါ ဟာရ ပညာရွင္ မ်ား က ျမန္မာလူမ်ိဳး မ်ားသည္ အေရွ ့ တိဗက္ဘာသာ ေ၀ါဟာရ အုပ္စု ၀င္လူမ်ိဳး တမ်ိဳးျဖစ္ သည္ ဟု အတည္ ျပဳ ထားၾကသည္။ တရုတ္ မွတ္တမ္းေဟာင္း မ်ား ၏ အဆို အရ ျမန္မာလူမ်ိဳးမ်ား သည္ တရုတ္ျပည္ အေနာက္ ေျမာက္ ကန္ဆူနယ္ တြင္ ေနထိုင္ၾကသည္။ တ ရုတ္ က ဖိသျဖင့္ တိဗက္ကုန္းျမင့္ ေဒသ တ၀ိုက္ သို ့ေျပာင္းသြားၾကသည္။

တိဗက္တို ့ က ေမာင္းထုတ္ သျဖင့္ ယူူနန္နယ္ သို ့ေျပာင္းၾက သည္။ ထို အခ်ိန္ တြင္ ယူူနန္ နယ္ တြင္ အင္အား ၾကီးမား လာသည့္ ထိုင္းရွမ္းမ်ားသည္ျပည္နယ္ႀကီး ၆ ခုကို နန္ခ်ိဳ နိုင္ငံ အျဖစ္ ပထမဆံုး သိမ္းသြင္း ေနသည့္ ကာလ ျဖစ္သည္။ ျမန္မာလူမ်ိဳး မ်ားသည္ ယူနန္နယ္ တြင္ နန္ခ်ိဳ ထိုင္း ရွမ္း မ်ား နွင့္ နွစ္ အတန္ၾကာ ေန ထိုင္ လာ ခဲ့ၾက သည္ ဟု ယူူ ဆ ရ သည္။ တရုတ္ ရာဇ၀င္ ဆရာ ၾကီး ဖန္ခ်ံဳ ၏ မွတ္ တမ္း ၌ ငွင္းတို ့၏ အၾကီး အကဲ အား မင္း ဟု ေခၚ ေ၀ၚ ေၾကာင္း ထိုင္း ရွမ္း မ်ား က ေစာမင္း ဟု ေခၚ ေ၀ၚ ေၾကာင္း ေရးသား ထား သည္။

ယင္း သို ့နန္္ခ်ိဳ ထိုင္း ရွမ္း မ်ား ၏ လက္ ေအာက္ တြင္ ေနထိုင္ ရာမွ ထိုင္းရွမ္း တို ့၏ ဖိနွိပ္မွဳ အား မခံနိုင္ သ ျဖင့္ ျမန္မာ နိုင္ငံ တြင္း သို ့၀င္ ေရာက္လာၾကသည္။ ျမန္မာႏိုင္ငံ သမိုင္း နွင့္ ပတ္သက္ ၍ အၾကား အျမင္မ်ား သည့္ သမိုင္းဆရာ ေဂၚဒြင္လုစ္၏ အဆိုအရ ျမန္မာမ်ားသည္ ေရွးဦး စြာ ေက်ာက္ ဆည္နယ္ သို ့၀င္ ေရာက္ လာျပီး ျမန္မာႏိုင္ငံ အလယ္ပိုင္း သို ့ျပန့္ နွံ့ သြားသည္ ဟု ဆိုသည္။

ျမန္မာ တို ့ရာစုနွစ္ အ နည္းငယ္ အတြင္း အေျခစိုက္ နိုင္ျခင္း မွာ ျမန္မာ တို ့၏ အစြန္း အစ အျပင္ ထိုအခ်ိန္ ကာလ တြင္ နန္ခ်ိဳ ထိုင္းရွမ္း တ့ို ၏ တိုက္ခိုက္ ဖ်က္ဆီးျခင္း ကို ခံလိုက္ရျပီး ၊ တိုင္းပ်က္ျပည္ပ်က္ နွင့္ အုပ္ခ်ဳပ္ေရး ပ်က္သုဥ္းယံုသာ မကကုန္ထုတ္ လုပ္ငန္း မ်ားပါ ပ်က္ ျပားၿပီး ရပ္တည္ရာ မရ ကစင့္ ကလ်ား ျဖစ္ေနသည့္ ပ်ဴ လူမ်ိဳး မ်ား နွင့္ ေရာ ေထြး ေန ထိုင္ရာ မွ ရာစုနွစ္ အနည္းငယ္ ခန္ ့အတြင္း ပ်ဴ လူမ်ိဳး မ်ား နွင့္ ေသြးေရာေႏွာ သြားႀကၿပီး လူမ်ိဳး ၾကီး နွစ္မ်ိဳး ေပါင္း စပ္ လိုက္ၾကသျဖင့္ စိုက္ပ်ိဳးေရး ၊ ကုန္ထုတ္လုပ္ငန္းမ်ား ၊ အုပ္ခ်ဳပ္ေရး ၊ ကာကြယ္ေရး၊ ယဥ္ေက်းမွဳ စသည္ ျဖင့္ အစစ အရာရာ တိုးတက္ဖြံ ့ျဖိဳးလာၿပီး ကိုးရာစု နွင့္ ဆယ္ရာစုခန္ ့ေလာက္တြင္ ျမန္မာ နိုင္ငံအလယ္ပိုင္း ေဒသ အား စည္းလံုးသိမ္းသြင္းၿပီး ပုဂံျပည္ နွင့္ ပုဂံမင္းဆက္ ကို စတင္ တည္ေထာင္ေလသည္။

က်မ္းကိုး
ဖန္ခ်ံဳ ( တရုတ္ရာဇဝင္ဆရာၾကီး )

တရုတ္မွတ္တမ္းေဟာင္း

ေရွးေဟာင္းၿမန္မာေခတ္ဦး ပုဂံ နယူးေယာက္။ ေဂ်ေဂ်ေအာ္စတင္။ -၁၉၆၉ လုစ္

ေၾကကြဲဖြယ္ရာ ပ်ဴႏိုင္ငံ

ထိုင္းလင္း ေခၚ ယိုးဒယားရွမ္း မ်ား၀င္ေရာက္ မလာမွီ ယခု ထိုင္းလင္း ေခၚ ယိုးဒယားနိုင္ငံ တြင္ အေရွ ့ အာရွ တိုက္ေတာင္ပိုင္း အင္ဒိုခ်ိဳင္းနား က်ြန္းဆြယ္ မဲနံျမစ္၀ွမ္း တ၀ိုက္ တေလ်ာက္ ၾကီးက်ယ္ ေကာင္းစား ခဲ့ သည့္ ခမာ လူမ်ိဳးမ်ား ၏ ကေမၺာဒီးယားနိုင္ငံ ေခၚ ကေမၺာဇ နိုင္ငံေတာ္ၾကီး ရွိ ခဲ့ သကဲ့ သို ့၃ရာစု မတိုင္မွီက ဗီ ယက္နန္ ဘက္ တြင္ စမၸျပည္ မ်ား တည္ရွိခဲ့သည္ ကို ေရွးေဟာင္းၿမိဳ ့ပ်က္ မ်ား ၊ အေဆာက္အဦး မ်ား ၊ ေရွး ေဟာင္း ေက်ာက္စာ မ်ား တူး ေဖၚေတြ ့ရွိခဲ့သည္၊ မြန္ရာဇ၀င္ေဟာင္းမ်ား ၌ မဲနံျမစ္၀ွမ္း ေျမာက္ပိုင္း ေဒသ အား ေယာနကတိုင္း ဟရိပုဥၥျပည္ ၊ ေတာင္ပိုင္းေဒသ အား အယုဇၥ်ယတိုင္း ဒြါရာ၀တီျပည္ဟု ေဖၚျပထားသည္။

ထို အခ်ိန္ကာလ တြင္ ထိုင္းရွမ္းမ်ားသည္ တရုတ္ျပည္ယူနန္နယ္ တြင္ နန္ခ်ိဳ နိုင္ငံ အားတည္ေထာင္ ၍ တ ရုတ္ ဧကရာဇ္ အား လက္ေဆာင္ ဆက္သရသည့္ တရုတ္ လက္ေအာက္ခံ တိုင္းျပည္ျဖစ္သည္။ ပ်ဴ လူ မ်ိဳးမ်ား နွင့္ ပတ္သက္သည့္ သမိုင္း၀င္ တရုတ္ စာေပ ထန္ ရာဇ၀င္ေဟာင္း မ်ားမွ ေကာက္ နုတ္ ေဖၚျပ ရလ်ွင္ ပ်ဴ လူမ်ိဳး မ်ား အား ၄ ရာစုေလာက္ က ပင္ မ်ားစြာ တိုးတက္ ယဥ္ေက်းသည့္ လူမ်ိဳး တမ်ိဳး ျဖစ္ျပီး ၈ ရာစု ေလာက္ တြင္ႀကီးက်ယ္ ခန္းနား အံ့ၾသဖြယ္ ရာ ျမိဳ ့ၾကီး ၅ ျမိဳ ့ နွင့္ ျပည္နယ္ ကေလးေပါင္း ၁၈ နယ္မ်ွရွိ ေၾကာင္း ဘုရင္မင္း ၏ အမည္ ကား မဟာရာဇာ တည္း ။ အမတ္ခ်ဳပ္ အမည္ က မဟာေသနတည္း။
မင္းၾကီး မဟာရာဇာသည္ ခရီး တို သြားသည့္ အခါ ေရြွ ၾကိုးခတ္ သည့္ ထမ္းစင္စီးျပီး ခရီးရွည္သြား လ်ွင္ ဆင္ စီး သည္ မိဖုရား ေမာင္းမ တရာ ေက်ာ္ ရွိ သည္၊ ျမိဳ ့ေတာ္ တံတိုင္း ၀န္းက်င္အား စဥ့္အုတ္နွင့္စီထားသည္။

က်ံဳး ကမ္းပါး ကို အုတ္စီသည္။ တံတိုင္း အတြင္း ၌ ေသာင္းေပါင္းမ်ား စြာေသာ မိသားစု မ်ား ေနထိုင္ၾကျပီး ဗုဒၶ ဘာသာဘုန္းၾကီး ေက်ာင္း တရာေက်ာ္ ရွိသည္။ ေက်ာင္း ပရ၀ုဏ္ က အစ အခန္းမ်ားပါ ေရြွေငြ မြမ္း မံ ၍ အနီ အ၀ါ စသည့္ ေတာက္ပသည့္ေဆးမ်ား ေရးျခယ္ထားသည္။

ခ်ိတ္ေရာင္ခံ ေဆးသုတ္၍ ပန္းထိုး ေကာ္ေဇာမ်ားျဖင့္ ဖံုးလြွမ္းထားသည္။ လူ အမ်ား သည္ ေမတၱာေရွ ့ထားျပီး သတၱ၀ါ အမ်ား ကို သတ္ျဖတ္ညွင္းဆဲ ရန္ ၀န္ေလးသည္။ မာန္မာန နွိမ့္ခ် ၍ရည္မြန္သည္ကိုတန္ဘိုးထားသည္။
စကားအေျပာအဆိုနည္း၏ ေဗဒင္ဆရာေပါသည္။ ဤ မ်ွႀကီးက်ယ္ ထင္ရွားသည့့္ ပ်ဴလူမ်ိဳးမ်ား သည္ ၉ ရာစု ေလာက္တြင္ နန္ ခ်ိဳ ရွမ္းမ်ား ၏ ျပင္းျပင္းထန္ထန္ တိုက္ခိုက္ ဖ်က္ဆီးမွဳ ကို ခံ လိုက္ၾက ရသျဖင့္ ပ်ဴ လူ မ်ိဳး မ်ား တည္ေထာင္ခဲ့ သည့္ျမိဳ ့ျပ ျပည္နယ္ မ်ားသည္ ပ်က္ စီးသြား ခဲ့ရသည္။ ထို ့အတူ လူမ်ိဳး တမ်ိဳး အျဖစ္ ရပ္ တည္နိုင္ျခင္း မရွိေတာ့ ပဲ ကစဥ့္ ကလ်ား ျဖစ္သြားရ ေတာ့ သည္။

က်မ္းကိုး
မိတ္ဆိနာ-ေခတ္ဦးဖုနန္-ဖန္-ပ်ဴ နွင့္ရခိုင္ယိုးဒယားသင္းဂ်ာနယ္။
ေဒါက္တာသန္းထြန္း ၏ ပ်ဴေတြဘယ္ေပ်ာက္သြားသလဲ
ဖန္ခ်ံဳ ( တရုတ္ရာဇဝင္ဆရာၾကီး )

ထန္တရုတ္မွတ္တမ္းေဟာင္းမ်ား

ေရွးေဟာင္းၿမန္မာေခတ္ဦး ပုဂံ နယူးေယာက္။ ေဂ်ေဂ်ေအာ္စတင္။ -၁၉၆၉ လုစ္

အေရွ႕ေတာင္အာရွရာဇ၀င္၊ ေဟာ-၁၉၅၅
ၿမန္မာရာဇ၀င္ (ဟာေဗး ၁၉၂၅)

မွတ္ခ်က္။ ။ ( ပ်ဴလူမ်ိဳးမ်ားႏွင့္ ပတ္သက္၍ သမိုင္းပညာရွင္မ်ားအတြင္း မတူကြဲျပား ရွဳတ္ေထြးလ်က္ရွိေသာ ျပ သနာ တရပ္ကို အက်ဥ္းသင့္၍ ေဖၚျပလိုေပသည္။ ယင္းမွာ အခ်ိဳ႔ သမိုင္းပညာရွင္မ်ားက ပ်ဴလူမ်ိဳးတို႔သည္ တိ ဗက္ အနြယ္ျဖစ္သည္။ သို့ မဟုတ္ ထိုင္ရွမ္းအႏြယ္ျဖစ္သည္။ ပ်ဴလူမ်ိဳးမ်ားသည္ တရုတ္ျပည္ ယူနန္နယ္နွင့္ စုခ်န္ နယ္မ်ားမွ လာသည္။ သို့ မဟုတ္ အိႏၵိယမွလာသည္။ စသည္ျဖင့္ ကြဲျပားၾကသည္။ ယင္းျပသနာမွာ မနုသေဗဒ ဘာသာ ေဝါဟာရ နွင့္လူမ်ိဳးေရးဆိုင္ရာ ပညာရပ္မ်ားႏွင့္ အမ်ားဆံုး သက္ဆိုင္လိမ့္မည္ ျဖစ္လ်က္ သမိုင္းေရးရာ ျပသနာ အေနနွင့္ကား ေယဘူယ် အေနမွ် ေလာက္သာ အၾကံုးဝင္ လိမ့္မည္ထင္ပါသည္။ ျမန္မာႏိုင္ငံသမိုင္းကို ေလ့လာရာတြင္ စဥ္းစားရံုမွ်သာ ထည့္သြင္းေဖၚျပ လိုက္ျခင္းျဖစ္ပါသည္။ သို့ ရာတြင္ ပုဂံမင္းဆက္မ်ား အနက္ ထင္ ရွားသည့္ က်န္စစ္သားမင္းကို ရည္စူး၍ ၄င္း၏ သားေတာ္ ရာဇကုမာရမင္းသား ေရးထိုးစိုက္ထူခဲ့ေသာ ျမ ေစတီ ေက်ာက္စာပါ ပ်ဴစာအေရးအသားကို ေထာက္၍ ပုဂံေခတ္သို့ တိုင္ေအာင္ ပ်ဴလူမ်ိဳးမ်ားသည္ သီးျခား လူ မ်ိဳးတမ်ိဳး အျဖစ္ျဖင့္ ရပ္တည္လ်က္ရွိေနတံုး ျဖစ္လိမ့္မည္ဟု ယူဆရန္ ရွိသည္။ ပုဂံေခတ္ေနာက္ပိုင္း တြင္ကား ပ်ဴလူမ်ိဳးမ်ား အေၾကာင္းအရာနွင့္ ပတ္သက္၍ ရည္ညြွန္း ေဖၚျပေသာ မည္သည့္ အေထာက္အထားမွ် မေတြ႔ရွိ သီးျခားလူမ်ိဳး တမ်ိဳးအျဖစ္မွ ရပ္စဲကာ ျမန္မာလူမ်ိဳးမ်ားႏွင့္ အျပီးအပိုင္ ေရာယွက္ေပါင္းစပ္၍ လူမ်ိဳးတမ်ိဳးတည္း ျဖစ္သြားၿပီဟု ယူဆရန္သာရွိသည္။ )

ဒြတၲေဘာင္မင္းႀကီးႏွင့္သေရေခတၲရာ

ဗုဒၶ ေဂါတမ ျမတ္စြာဘုရားသည္ အိႏၵိယ ေျမာက္ပိုင္း နယ္စပ္ နီေပါ တြင္ ဖြားျမင္ခဲ့ သည့္ သာကီ၀င္ မင္းတပါး ျဖစ္သည္၊ မင္းသား ၏ အဘိုးသည္ သာကီ၀င္ လူမ်ိဳးႏြယ္စု အတြင္း ခိုက္ရန္ျဖစ္ပြားၿပီး ျမန္မာႏိုင္ငံ ဧရာ၀တီ ျမစ္ ညာအရပ္ တေကာင္းတြင္လာေနသည္။ ထို မင္းအမည္ မွာ အဘိရာဇာဟုေခၚသည္။ ႀကီးျမတ္ေသာ မင္းဟု အ ဓိပၸါယ္ ရသည္၊ အဘိရာဇာမင္း ကြယ္ လြန္ သည့္ အခါ သားနွစ္ပါး က နန္းလုၾကရာ အၾကီးက ေတာင္ ဘက္ သို ့ထြက္လာၿပီး ရခိုင္ ဓည၀တီ သို ့ေရာက္ သြား သည္။ မင္းသားအငယ္ က အထက္ အညာ ကို အနိုင္ရ လိုက္ သည္။
တေကာင္း နန္းဆက္ မွာ ကံရာဇာငယ္ က စ သည့္ မင္းဆက္ ၃၂ ဆက္ ေျမာက္တြင္ နန္ခ်ိဳ ရွမ္းမ်ားေရာက္ ဖ်က္ဆီး ၍ ျပည္ပ်က္ခဲ့ရသည္။ ျပည္ပ်က္စဥ္ အစု ၃စု ကြဲကာ တစုသည္ ဧရာ၀တီျမစ္ရိုး တေကာင္း ေတာင္ ဘက္ မလယ္အရပ္တြင္ အေျခခ် ေနထိုင္ၾကသည္။ လြန္ခဲ့သည့္ နွစ္ေပါင္း နွစ္ေထာင့္ငါးရာ ဗုဒၶရွင္ေတာ္ဘုရား လက္ထက္ က ဟု ဆိုသည္။ အဘိရာဇာ အား ဘိုးဘြားအရာ မွ နွင္ထုတ္သည့္ သေဘာမ်ိဳး နွင့္ သာကီ၀င္ မင္း တပါးျဖစ္သည့္ ဓဇရာဇာ သည္ မလယ္ အရပ္သို ့ေရာက္လာျပန္ၿပီး ငွင္း အရပ္တြင္ ခိုကိုးေနသည့္ သာကီ၀င္ မင္းသမီး တဦး နွင့္ လက္ထပ္ျပီး ပ်ဴမင္းဆက္ကို တေကာင္းတြင္ ထပ္ ၍ ထူေထာင္ၾကျပန္သည္။ ၁၇ နွစ္ ေျမာက္ မင္းသည္ မဟာရာဇာမင္းၾကီး ဟု ေသာဘြဲ ့အမည္ျဖစ္သည္။ မဟာရာဇာမင္းၾကီး တြင္ နန္းဆက္ခံ မည့္ သားေတာ္မရွိ ၍ ေယာက္ဖေတာ္ ေခပဒုတ အား အိမ္ေရွ ့အရာအပ္နွင္းသည္ ေခပဒုတ မင္းသားသည္ ရန္သူ အား နွိမ္နင္းရန္ တပ္ထြက္လာၿပီး ရန္သူအား နွိမ္နင္းၿပီး ေနာက္ မူလေနထိုင္ရာ နွင့္ အလြန္ကြာေ၀း သည့္ ေနရာေရာက္ေနေသာေၾကာင့္ ေနာင္ အခါ သေရေခတၠရာျဖစ္မည့္ ေနရာ တြင္ ရေသ့၀တ္ လိုက္သည္။

ရေသ့ၾကီး ၏ ေယာက္ဖ မင္းၾကီး တြင္ မ်က္မျမင္ မင္းသား ညီေနာင္နွစ္ပါး ရွိသည္ ။ ေမြးစ ကပင္ ေဖ်ာက္ ဖ်က္ ရန္ မင္းၾကီး က ခိုင္းေသာ္လည္း မယ္ေတာ္ က တိတ္တဆိတ္ ေမြးထားခဲ့သည္။ ညီေနာင္ မင္းသား နွစ္ပါး အ ရြယ္ေရာက္လာသည့္အခါ မင္းၾကီးကသိျပီး ေဖါင္ေပၚတင္ကာ ျမစ္ထဲေမ်ွာလိုက္သည္။ ျမစ္တြင္ ေမ်ွာပါ လာရင္း မ်က္ေစ့ အလင္းရသည္။ ျမစ္ေအာက္ပိုင္း အေၾကအရပ္တြင္ရွိသည့္ ဦးၾကီးရေသ့ နွင့္ေတြ ့ကာ ဦးၾကီး ရေသ့ ၏ အစီအမံ အတိုင္း မဟာသမၻ၀မင္းသား နွင့္ ပ်ဴမင္းသမီး နန္းခမ္းအား ထိမ္းျမားေစ ၿပီး ပ်ဴတို့့ အား အုပ္ခ်ဳပ္ မင္း လုပ္ေစသည္။
ထိုသူတို ့မွ ဒြတၲေဘာင္ မင္းသားကိုဖြားျမင္သည္။ ဒြတၲေဘာင္ မင္းျဖစ္သည့္အခါ အလြန္က်ယ္၀န္းသည့္ သေရေခတၲရာျမိဳ ့ၾကီးအား တည္ေဆာက္ပါသည္။ ဗုဒၶသာသနာ ေတာ္အား ေထာက္ပံ့ျပီး ေန့စဥ္ ရဟန္းသံဃာ သံုးေသာင္းအား ပစၥည္းေလးပါး လွဴသည္။ ဒြတၲ ေဘာင္းမင္း တည္ေဆာက္ခဲ့သည့္ ဘုရားမ်ား မွာ ေသာၾကမ ဘုရား ၊ ညီးညီးဘုရား ၊ စီးစီးဘုရား ၊ ေဘာေဘာ ဘုရား၊ ပုထိုးၾကီးဘုရား မ်ားျဖစ္သည္။

သို ့ေသာ္ မင္းၾကီးသည္ သာသနာေျမ ( ဘုန္းၾကီးေက်ာင္း ) ေျမ အား သိမ္းယူခဲ့ေသာအမွဳ ကို ျပဳခဲ့ ေသာ ေၾကာင့္ ျပည္သူတို ့ ၏ ေလးစားမွု အား မရ ေတာ့ပဲ အခြန္အေကာက္မ်ား ရရွိမွဳ နည္းပါးခဲ့သည္။ မင္း ႀကီး သည္ ကိုယ္ေတာ္တိုင္ တိုင္းခန္း လွည့္လည္၍ အခြန္ခံထြက္ျပန္ ရာ ၊ ပန္ထြာ( ေတာင္တြင္းႀကီး ) မင္းသမီး နွင့္ေတြ ့ျပီး ပန္ထြာမင္းသမီး အား ယစ္မူးရင္း မဆင္မျခင္သြား လာရာမွ မုန္တိုင္းမိကာ ေရနစ္ေပ်ာက္ ဆံုး သြားသည္။

ရာဇ၀င္က်မ္း တို့ တြင္ ဒြတၱေဘာင္မင္းႀကီး အေၾကာင္း ေရးသားေဖၚျပၾကရာ တြင္ အေရးပါဆံုး အခ်က္မွာ ဗုဒၶ သာသနာ အား စည္ပင္ထြန္းကား ရန္ ဘုရင္မ်ားသည္ ေထာက္ပံ့ခဲ့ေသာ္လည္း သာသနာ အား ထိခိုက္ ဖြယ္ ရာ တစံု တခု လုပ္မိ သည္ နွင့္ ေဘးဒဏ္ သင့္ ၍ ပ်က္စီး ရပံု ကို ထင္ရွား စြာ ေရး သား ေဖၚျပ ၾကသည္ ကို ေလးနက္စြာ သံေ၀ ဂ ယူသင့္ၾကပါသည္။

က်မ္းကိုး
ေဒါက္တာသန္းထြန္း ၏
ပ်ဴေတြဘယ္ေပ်ာက္သြားသလဲ
သမိုင္း စာအုပ္ စာမ်က္ႏွာ ၁၈၁ မွ ၁၈၈ ထိ ေကာက္နုတ္ေဖၚျပသည္။

( မွတ္ခ်က္။ ။ မြန္ ၊ ျမန္မာ ၊ ရခိုင္ ရာဇဝင္ မ်ားတြင္ မိမိတို့ ၏ ျပည္နယ္ႏွင့္ မင္းဆက္မ်ားကို ဗုဒၶမပြင့္မီ ၊ လြန္ခဲ့ ေသာ နွစ္ေပါင္း ၂၅၀၀ နွင့္ အထက္ေက်ာ္ေလာက္မွ စ၍ ေဖၚျပၾကသည္။ ပ်ဴရာဇဝင္ ဟုဆိုရမည့္ ဟန္လင္းၾကီး

ျမိဳ့ သမိုင္းတြင္မူကား ပ်ဴျပည္နယ္ႏွင့္ မင္းဆက္မ်ားကို နွစ္ေပါင္း ၅၀၀၀ ေလာက္မွ စ၍ ေဖၚျပၾကသည္။ ျမန္မာရာ ဇဝင္ေတာ္ၾကီးတြင္ သေရေခတၱရာ မင္းဆက္ကို နွစ္ေပါင္း ၂၅၀၀ ေလာက္က ထူေထာင္၍ မင္းဆက္ ၂၇ ဆက္စိုးစံသည္ဟု ေဖၚျပထားေသာ္လည္း သေရေခတၱရာျမိဳ႔ေဟာင္းအား ေျမလွန္ေသာအခါ မဟာသမၻဝ ၊ စူဌသမၻဝ ၊ ဒြတၱေဘာင္ ၊ ဒြတၱရန္ ၊ အစ ရွာမရပဲ ဝိကာရာမ နွင့္ ဝါရမ မင္းဆက္မ်ား၏ အရိုးအိုးနွင့္ အျခား သက္ေသ အ ေထာက္ အထားအခ်ိဳ႔သာ ေတြ႔ရၿပီး ဝိကာရာမ နွင့္ ဝါရမ မင္းဆက္မ်ားသည္ ၇ ရာစု ခန့္ ေလာက္က သေရေခတၱရာတြင္ စိုးစံခဲ့ေၾကာင္း ယင္းအရိုးအိုးေပၚတြင္ ေရးထိုးထားသည့္ စာတမ္းမ်ားက သက္ေသထူလ်က္ရွိသည္။ )

ေရွးေဟာင္းရခိုင္လူမ်ိဳးမ်ား

ပ်ဴ နွင့္အႏြယ္တူ ကမ္းယံ လူမ်ိဳးမ်ား ျမန္မာႏိုင္ငံ ဧရာ၀တီျမစ္၀ွမ္း ေဒသ ဘက္ သို ့၀င္ေရာက္ သည့္ အခ်ိန္ ကာလ ေလာက္မွာပင္ အေနာက္ တိဗက္ အနြယ္၀င္ အျခား လူမ်ိဳးစုမ်ား သည္လည္း ရခိုင္ကမ္းရိုးတန္း ေဒ သ မ်ား သို ့အိႏၵိယနိုင္ငံ အေရွ႔ပိုင္းေဒသမ်ားဘက္ မွ ၀င္ေရာက္ လာၾကသည္။ ရခိုင္ကမ္းရိုး တန္း ေဒ သ နွင့္ သက္ဆိုင္သည့္ သမိုင္းမ်ားကို ေလ့လာသည့္အခါ ေရွး အ က် ဆံုး မင္း ဆက္ မ်ား နွင့္ျပည္နယ္မ်ား သည္ စစ္ ေတြ ပတ္ ၀န္း က်င္ ေဒသတ၀ိုက္ေလာက္ တြင္ အေျခခံသည္ ကိုအမ်ားဆံုး ေတြ႔ရွိရသည္။

ရခိုင္ကမ္းရိုးတန္းေတာင္ပိုင္းေဒသမ်ား သို့ ၀င္ေရာက္ ေျခခ်သည့္ လူ့ အဖြဲ႔အစည္းမ်ားမွာ ပ်ဴႏွင့္ အ နြယ္ တူ ကမ္း ယံ လူူမ်ိဳး မ်ား သည္ ဧရာ၀တီျမစ္၀ွမ္း အရပ္ ေဒသမ်ား မွ တ ဆင့္၀င္ ေရာက္ လာဖြယ္ရာ ရွိ သည္။ ရခိုင္ရာ ဇ၀င္ေဟာင္းမ်ား၌ ေရးသား ေဖၚျပထားသည္မွာ ဗုဒၶ ပြင့္ ေတာ္ မမူမွီ လြန္ခဲ့သည့္ နွစ္ ေပါင္း ၅၀၀၀ ေက်ာ္ ေလာက္ မွ စ၍ဓည၀တီ ကို တည္ေထာင္ သည့္ မာရယု မင္းဆက္ ၅၄ ဆက္မ်ွ စိုးစံခဲ့ ေၾကာင္း ဒုတိယ အၾကိမ္ဓည၀တီကို တည္ေထာင္သည့္ကံရာဇာၾကီးမင္းဆက္ ၂၉ ဆက္ေျမာက္ စႏၵသူရိယမင္း သည္ ဗုဒၶနွင့္ ေခတ္ ျပိဳင္ ျဖစ္ၿပီး မဟာ မုနိ ရုပ္ပြား ေတာ္ ကို သြန္းလုပ္ ခဲ့ေၾကာင္း ေရးသား ေဖၚျပၾကသည္။

ရခိုင္ကမ္း ရိုးတန္းေဒသတ၀ိုက္ တြင္ ေတြ ့ရွိရသည့္ သ မိုင္း ၀င္ေထာက္အထား မ်ား အရ ပုဂံျပည္ မတိုင္မွီ ရာ စု နွစ္မ်ားစြာ ကပင္ျပည္နယ္ ကေလးမ်ား မင္းဆက္မ်ား ထူေထာင္ျပီးစီးေၾကာင္း ေတြ႔ရွိရသည္ အထူးသျဖင့္ ေ၀သာလီ သပိတ္ေတာင္ ဓည၀တီျပည္နယ္ မ်ားသည္ သူ့ ေခတ္နွင့္ သူ့ အခါ ထင္ရွားႀကီး က်ယ္ သည့္ျပည္ နယ္ မ်ားျဖစ္ ခဲ့ၾကသည္။ သို့ ေသာ္ရခိုင္ကမ္းရိုးတန္း ေဒသတခုလံုးကို စည္းလံုး သိမ္း သြင္း သည့္မင္း ဆက္ မ်ား မရွိ ခဲ့ေပ။
ရခိုင္ကမ္းရိုးတန္းေတာင္ပိုင္းရွိ သံတြဲသည္ ၁၃ရာစုခန့္ အထိ သီးျခား ကင္းလြတ္ခဲ့သည့္ျပည္နယ္ေဒသ အျဖစ္ တည္ ရွိခဲ့သည္။ျမန္မာ တနိုင္ငံလံုး ကို စတင္စည္းရံုးခဲ့သည့္ ပုဂံမင္းဆက္ဘုရင္မ်ား၏ လက္ ေအာက္ျပည္ နယ္ မ်ား အျဖစ္ က်ေရာက္ျခင္း မရွိပဲ သီးျခား ကင္း လြတ္ခဲ့ပါသည္။

က်မ္းကိုး

ရခိုင္ရာဇ၀င္ ။ ေအာင္သာဦး
စႏၵမာလာလက္ာရ။ ရခိုင္ရာဇ၀င္သစ္ ရခိုင္သမိုင္း ၊ ၁၅ ၊ ၁၈ ရာစု
အေရွ႕ေတာင္အာရွရာဇ၀င္၊ ေဟာ-၁၉၅၅

ျမန္မာရာဇ၀င္ (ဟာေဗး ၁၉၂၅)
မိတ္ဆိနာ-ေခတ္ဦး ဖုနန္-ဖန္-ပ်ဴ နွင့္ ရခိုင္ ယိုးဒယားသင္း ဂ်ာနယ္။

ေရွးေဟာင္းမြန္လူမ်ိဳးမ်ား ( ၂ )

၃ ရာစု ခန္ ့၀န္းက်င္ ေလာက္ တြင္ ဗီယက္နမ္ နိုင္ငံတြင္ ေပၚေပါက္ ခဲ့သည့္ စမၸျပည္နယ္ နွင့္ ငွင္း ၊ ၅ ရာစု ေလာက္ တြင္ စတင္ တည္ေထာင္ ၍ ၁၃ ရာစု ခန့္ ေလာက္ အထိ အင္ဒိုခ်ိဳင္းနား က်ြန္း ဆြယ္ နွင့္ အ ေရွ ့ အာ ရွတိုက္ ေတာင္ပိုင္း တြင္ ၾကီးက်ယ္ ေကာင္းစားခဲ့သည့္ ခမာ လူမ်ိဳးမ်ား ၏ ကေမၺာဇ နိုင္ငံ ေတာ္ၾကီး နွင့္ ေရွး ေဟာင္းမြန္လူမ်ိဳး မ်ား သည္ဆက္သြယ္ မွဳ မ်ားရွိ ခဲ့ၾကသည္။
ေရွးေဟာင္း မြန္လူမ်ိဳး မ်ား သည္ မဲနံ ျမစ္၀ွမ္း ေဒ သ တ၀ိုက္ တြင္ နွစ္ကာလ မ်ား စြာ ေနထိုင္ျပီး မွ ျမန္မာ နိုင္ငံေတာင္ပိုင္း ေဒသ ျဖစ္ သည့္ တနသ္ာရီ ဘက္သို ့ျပန္ ့နွံ ့၀င္ေရာက္လာၾကသည္။ ထို ့ေနာက္ ဧရာ၀တီျမစ္ ၀ွမ္းမ်ား နွင့္ ၊ စစ္ေတာင္း ၊ ျမစ္၀က်ြန္းေပၚ ပဲခူး ဘက္ သို ့ျပန္ ့နွံ့လာၿပီး ၉ ရာစုနွစ္ခန္ ့တြင္ ဥသာပဲခူးျပည္ နွင့္ မာလ မင္းဆက္ ကို ထူေထာင္ၾကသည္။

ထိုသို့ ထူေထာင္စဥ္ ျမန္မာႏိုင္ငံ ပင္လယ္ကမ္းရိုးတန္းဘက္ကို အေျခစိုက္ထူ ရန္ႀကိုးပမ္း အား ထုတ္ၾက သည့္ အိႏၵိယ နိုင္ငံေတာင္ပိုင္း ခ်ိဳလာ မင္းဆက္ဘုရင္မ်ားႏွင့္ တိုက္ခိုက္ၾကရသည့္ စစ္ပြဲမ်ား အေၾကာင္း အား မြန္ ရာဇဝင္ မ်ား ၌ ေရးသားထားသည္။ ၁၀ရာစုခန့္က အိႏၵိယေတာင္ပိုင္း ခ်ိဳလာမင္းဆက္ ရာဂ်န္ဒရာ မင္းသည္ျမန္မာႏိုင္ငံ ပင္ လယ္ကမ္းရိုးတန္းကို တိုက္ခိုက္ သိမ္းပိုက္ထားေၾကာင္း ေဖၚ ျပထားသည္။

ခမာ လူမ်ိဳးတို ့ ၏ ကေမၺာဒီးယား နိုင္ငံ တန္ခိုး ၾကီးမား ခဲ့ စဥ္ က မြန္လူမ်ိဳး တို ့ျမိဳ ့ျပ ျပည္နယ္မ်ား ကို ယင္း တို့ နိုင္ငံ ၏ အစိပ္အပိုင္းတခု အျဖစ္ ဆက္ဆံျခင္း ခံခဲ့ရသည္။ အေနာ္ရထာ မင္း လက္ထက္ တြင္ ဥသာ ပဲ ခူး အား မဲနံျမစ္၀ွမ္း မွ ဂ်ြန္းစစ္သည္မ်ား လာေရာက္ တိုက္ခိုက္ ၍ အေနာ္ရထာဘုရင္၏ တပ္မ်ား က သြား ေရာက္ ကူ ညီ ရ ေၾကာင္း ရာဇ၀င္သမိုင္းမ်ား၏ ေရးသားထားခ်က္မ်ားကို လည္း ဆက္စပ္ေလ့လာၾကည့္နိုင္သည္။

ေရွး ေဟာင္း မြန္လူမ်ိဳးမ်ား သည္ တနသ္ာရီ မွ ပဲခူး အထိျပန္ ့ နွံ့ လာျပီး ရာစုနွစ္ အနည္းငယ္ အတြင္း ျမစ္၀ က်ြန္းေပၚ ေဒသတခုလံုး သို ့ျပန္ ့နွံ႔သြားၾကသည္။ ရန္ကုန္ ေျမာင္းျမ ပုသိမ္ ဖ်ာပံု က်ိဳက္လတ္ တြံေတး ေဒး ဒရဲ လ ပြတၠာဓႏုျဖဴ က်ံဳေပ်ာ္ ျမိဳ ့မ်ားသည္ မြန္လူမ်ိဳးမ်ား တည္ေထာင္ ခဲ့ၾက သည့္ျမိဳ ့ျပမ်ား ျဖစ္ၿပီး အ ေခၚ အေ၀ၚ မ်ား သည္ လည္း မြန္လူမ်ိဳး တို ့ေ၀ါဟာရမ်ား ျဖစ္သည္။

၁၄ ရာစုခန္ ့ေလာက္တြင္ ေရွးေဟာင္း မြန္လူမ်ိဳး တို့ အျပည္ျပည္ အကြဲကြဲ အျပားျပား အမင္းမင္း ျဖစ္ ေန ျခင္း အား ရာမညတိုင္း ကို စတင္ထူေထာင္ သည့္ ၀ါရီရူမင္းဆက္ ရာဇာဓိရာဇ္ဘုရင္ က ပထမ ဦးဆံုး အၾကိမ္ စည္းလံုးသိမ္းသြင္းခဲ့သည္။ ေရွးေဟာင္း မြန္လူမ်ိဳးတို ့ ၏ ျမိဳ ့့ေဟာင္းမ်ား ေစတီမ်ား ကိုးကြယ္မွဳ ဆိုင္ရာ နွင့္ ယဥ္ေက်းမွဳ မ်ား အား ေလ့လာ ေတြ ့့ရွိခ်က္ တြင္ ေရွးေဟာင္း ပ်ဴလူမ်ိဳးမ်ား ကဲ့သို ့ျဗဟၼဏ နွင့္ မဟာယန မ်ား ကို မေတြ ့ရွိရ ပဲ ေထရ၀ါဒ ဆိုင္ရာ ယဥ္ေက်းမွဳမ်ား ကို သာ ေတြ႔ရွိရသည္။ ပိသုကာ နည္းမွာ အိႏၵိယႏိုင္ငံ ေတာင္ပိုင္း သို့နြယ္ ကာ ပါဠိစာေပ ကို သာသံုးစြဲၿပီး အကၡရာ အေရးအသား မွာ အိႏၵိယ နိုင္ငံအေရွ ့ေတာင္ ဘက္ ကမ္းရိုးတန္းေဒသသံုး ပါလ၀ အကၡရာမ်ိဳးႏွင့္ ဆင္္တူေလသည္။

က်မ္းကိုး
ရာဇဓိရာဇ္ အေရးေတာ္ပံု ။ ဗညားဒလ

အေရွ႕ေတာင္အာရွ ရာဇ၀င္၊ ေဟာ-၁၉၅၅
ၿမန္မာ ရာဇ၀င္ (ဟာေဗး ၁၉၂၅)

မိတ္ဆိနာ-ေခတ္ဦး ဖုနန္-ဖန္-ပ်ဴ ႏွင့္ ရခိုင္ ယိုးဒယားသင္းဂ်ာနယ္။

ေရွးေဟာင္းမြန္လူမ်ိဳးမ်ား ( ၁ )

ေရွး ေဟာင္း ပ်ဴ လူမ်ိဳး မ်ား နည္း တူျမန္မာ နိုင္ငံ သ မိုင္း နွင့္ ေထရ ၀ါရ ဗုဒၶ ဘာသာ သာသနာ ကို အေျခခံအုတ္ ျမစ္ ခ်ေပး ခဲ့သူ လူမ်ိဳး ၾကီး တမ်ိဳး မွာ မြန္ခမာ အနြယ္၀င္ မြန္လူမ်ိဳး မ်ားျဖစ္သည္။ အေရွ့ အာရွ တိုက္ ဆိုင္ရာ သမိုင္း ပညာရွင္ မ်ားျဖစ္ၾက သည့္ အိုနယ္လုစ္နွင့္ ဟာဘတ္ ေအစတက္ တို ့က အာ ရွတိုက္ ေတာင္ ပိုင္း ေဒသမ်ား သို ့ဦးစြာ ၀င္ေရာက္လာ သည့္ ေမာင္းဂြတ္ အနြယ္၀င္မ်ား ဟု ဆိုၾကသည္ သို ့ေသာ္ တိဗက္ တ ရုတ္ နွင့္ ထိုင္း တရုတ္ အနြယ္၀င္ မ်ား နွင့္မ ဆိုင္ပဲ ၾသစထရို ေအရွတစ္ အုပ္စု၀င္ လူမ်ိဳးႏြယ္ မ်ား အ ျဖစ္ မြန္ ခမာလူမ်ိဳး မ်ားအား သတ္မွတ္ၾကသည္။

အိႏၵိယျပည္ ဒဏၡိဏ ကုန္းေျမ တ၀ိုက္ ရွိ မြန္းဒတ္စ္ လူမ်ိဳး မ်ား ၊ ဘဂၤလား နယ္ရွိ ဆန္သာလ္ လူမ်ိဳး မ်ား ၊ အာ သံနယ္ ရွိ ခါဆီး လူမ်ိဳးမ်ား ၊ ျမန္မာႏိုင္ငံ ရွိ ပေလာင္ ။ ၀ ။ မြန္လူမ်ိဳး မ်ားသည္ မူလ က လူမ်ိဳး တမ်ိဳး တည္းျဖစ္ လိမ့္မည္ဟု ယူဆၾကသည္။ သို ့ေသာ္ အာရွ တိုက္ေတာင္ပိုင္း သို ့၀င္ေရာက္ လာၾက ရင္း အိႏၵိယ ၊ ျမန္မာ ၊ အင္ဒို ခ်ိဳင္းနား က်ြန္းဆြယ္ ေဒသမ်ား သို ့ျပန္ ့နွံ ့သြားၾက သည္ဟု သမိုင္း သုေတ သီမ်ား က ယူဆၾကသည္။ မြန္လူမ်ိဳးမ်ား ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္း သို ့ ၀င္ေရာက္ မလာခင္ က ငွင္း တို ့နွင့္ အ နြယ္တူ ခမာလူမ်ိဳးမ်ား နွင့္ အတူ အင္ဒိုခ်ိဳင္းနား တ၀ိုက္ တြင္ ေနထိုင္ ခဲ့ၾကေၾကာင္းသ မိုင္း ၀င္ အ ေထာက္ အ ထားမ်ား ေတြ ့ရွိ ရ သည္။ ၁၃ ရာစု ေလာက္ က မွ ယိုးဒယား ( ထိုင္းလင္း ) မ်ား ဝင္ ေရာက္ ေနထိုင္ၾက သည္။

အင္ဒို ခ်ိဳင္းနား က်ြန္းဆြယ္ မဲနံျမစ္ ၀ွမ္းေဒသ တ၀ိုက္ တြင္ ေရွးေဟာင္း မြန္လူမ်ိဳး မ်ား နွင့္ သက္ဆိုင္သည့္ ျမိဳ ့ေဟာင္းျမိဳ ့ပ်က္ မ်ား ၊ ဘာသာ ကိုးကြယ္ မွဳ ဆိုင္ရာ ၊ ေရွးေဟာင္း ေက်ာက္စာ မ်ား ကို ေတြ ့ရွိရသည္။ မြန္ရာဇ၀င္ ေဟာင္း မ်ား ၌ မဲနွံျမစ္၀ွမ္း ေျမာက္ပိုင္း ေဒသ ကို ေယာနက တိုင္း ဟရိပုဥၥျပည္နယ္ ၊ ေတာင္ ပိုင္းေဒသကို အယ ဇၥ်ယ တိုင္း ဒြါရ၀တီျပည္နယ္ ဟု ေရးသား ေဖၚျပ ၾကျပီး အာရပ္ ခရီးသြား မွတ္တမ္း မ်ား တြင္ လည္း သု၀ဏၰဘုမၶိ တိုင္း ၏ ၾကီး က်ယ္ ခန္းနား ပံု ကို ေရးသား ထားၾကသည္။ ေရွးေဟာင္း မြန္လူမ်ိဳး မ်ား သည္ အိႏၵိယ ေတာင္ပိုင္း ေဒသမ်ား နွင့္ကူးလူး ဆက္ဆံခဲ့ၾကျပီး ေထရ၀ါဒ ဗုဒၶဘာသာနွင့္ အျခား ယဥ္ေက်းမွဳ မ်ား ကိုျမန္မာ နိုင္ငံတြင္းသို ့တင္သြင္းခဲ့ၾကသည္။

က်မ္းကိုး

ရာဇဓိရာဇ္ အေရးေတာ္ပံု ။ ဗညားဒလ
အေရွ႕ေတာင္အာရွ ရာဇ၀င္၊ ေဟာ-၁၉၅၅

ျမန္မာ ရာဇ၀င္ (ဟာေဗး ၁၉၂၅)
မိတ္ဆိနာ-ေခတ္ဦး ဖုနန္-ဖန္-ပ်ဴ နွင့္ ရခိုင္ ယိုးဒယားသင္းဂ်ာနယ္။

ေရွးေဟာင္းပ်ဴလူမ်ိဳးမ်ား

သဘာ၀ အရိုင္းသက္သက္ မ်ွသာ ရွိေသး သည္ ့ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္း သို ့ ပထမဦးဆံုး တိုးေ၀ွ ့၀င္ေရာက္ လာ သည္ မွာ အေနာက္တိဗက္အ နြယ္၀င္ပ်ဴ လူမ်ိဴးမ်ားျဖစ္သည္။ ပ်ဴ နွင့္ အနြယ္တူ ေရွးေဟာင္းလူမ်ိဳး မ်ား သည္ အိႏၵိယ ျပည္ အေရွ့ ့ဘက္ ေဒသ မ်ား မွ အစုစု ကြဲကာ ဧရာ တီျမစ္၀ွမ္း ေဒသတ၀ိုက္ သို ့ျပန္ ့နွံ့ သြား ၾကဟန္ရွိသည္။

ရ ခိုင္ကမ္း ရိုးတန္းေဒသသို ့လည္း ၀င္ေရာက္သြားၾက သည္ ဟု ယူဆ ရသည္။ ဧရာ၀တီျမစ္၀ွမ္း ေဒသ တ၀ိုက္ တြင္ ပ်ဴ လူမ်ိဳး မ်ား နွင့္ သက္ဆိုင္ သည့္ ေရွးေဟာင္းျမိဳ ့ပ်က္ မ်ား ၊ အသံုးအေဆာင္ မ်ား အားရွာ ေဖြတူးေဖၚ ေတြ ့ရွိ ခ်က္ အရ ေရွးေဟာင္း ပ်ဴ လူမ်ိဳးမ်ား သည္္ ျမန္မာ နိုင္ငံ အထက္ပိုင္း ေရြဘို ။ မံုရြာ။ အေလာင္း ေတာ္ ကသဖ။ ဖိုး၀င္း ေတာင္ ၊ ဟန္လင္းၾကီး ၊ တေကာင္း ၊ ျမင္းၿခံ ၊ ပုဂံ ၊ ပုပၸား ၊ မေကြး ၊ မင္းဘူး ၊ သရက္ ၊ေတာင္ တြင္းႀကီး ။ ရမည္းသင္း ၊ ေညာင္လြန္ ၊ ျပည္ ၊ ေမွာ္ဇာနယ္မ်ား တြင္ ၿမိ ့ျပျပည္ရြာ မ်ား ထူေထာင္ ခဲ့ၾက သည္ ဟု အေထာက္ အထား အခိုင္အမာ ေတြ ့ရွိရသည္။

သေရေခတၲရာျမိဳ ့ေဟာင္း အား တူးေဖၚသည့္ အခါ ၀ိကရာမ နွင့္၀ါရမမင္းဆက္ မ်ား ၏ အရိုးအိုးမ်ား ကို ရွာ ေဖြ ေတြ ့ရွိရသည္။ ၀ိကရာမ နွင့္ ၀ါရမမင္းဆက္ မ်ား သည္ ၊ ၇ ရာစုခန္ ့ေလာက္က သေရေခတၲရာ တြင္ စိုးစံ ခဲ့ေၾကာင္း အရိုးအိုးမ်ားေပၚ တြင္ ကမၺည္း ထိုးထား သည့္ စာတမ္းမ်ား က အ ခိုင္အမာသက္ေသခံ လ်က္ရွိသည္။

ယင္း အေနာက္ တိဗက္အနြယ္၀င္ ပ်ဴ လူမ်ိဳးမ်ား နွင့္ အနြယ္တူလူမ်ိဳး မ်ားသည္ ။ အိႏၵိယအေရွ့ပိုင္းေဒသ သို့ ေရာက္ နွင့္ ေနၾက ေသာ အင္ဒိုအာရိယန္ မ်ား နွင့္ နွစ္ကာလ အတန္ၾကာ ေနထိုင္လာခဲ့ေသာ ေၾကာင့္ အင္ ဒို အာရိယန္မ်ား ထံ မွ ကုန္ထုတ္လုပ္မွဳ အေတြ ့အၾကံု နွင့္ ယဥ္ေက်းမွဳ မ်ား ကို ဆက္ခံ ရရွိလာဖြယ္ရွိသည္။ တူးေဖၚေတ့ြ ့ရွိရ သည့္ ကိုးကြယ္မွဳဆိုင္ ရာ ဘုရားပုထိုး မ်ား ၊ ရုပ္ထုဆင္းထု မ်ား ကိုၾကည့္ ၍ ၊ ျဗဟၼဏ ၊ မ ဟာ ယန ေထရ၀ါဒ ဗုဒၶဘာသာ စသည္ျဖင့္ ေရာေထြးေနေၾကာင္း ထင္ရွားစြာ ေတြ ့ ရသည္။ ပ်ဴ တို ့၏ ဗိသုကာနည္းမွာ ၊ အိနၵိယျပည္ ဂုတၲေခတ္ သ့ို နြယ္ ေနျပီး သကၠတ နွင့္ ပါ႒ိစာေပမ်ားကို သံုးစြဲေၾကာင္းသိရသည္။ အကၡရာ အေရး အသား မွာ အိႏၵိယနိုင္ငံသံုးျဗဟၶီသို ့နြယ္သည့္္ ကဒမၻအကၡရာမ်ိဳးႏွင့္ဆင္တူေလသည္။

သမိုင္း ၀င္ တရုတ္နန္းတြင္း မွတ္တမ္းမ်ား နွင့္ တ ရုတ္ စာ ေပ မ်ား ၌ ျမန္မာႏိုင္ငံ ပ်ဴလူမ်ိဳး မ်ား သည္ ၄ ရာစုေလာက္ က တည္းက တိုး တက္ ယဥ္ေက်းလ်က္ ရွိသည့္ လူ မ်ိဳးအျဖစ္ ေဖၚျပထားသည္။ ၈ ရာစု ေလာက္တြင္ ပ်ဴလူမ်ိဳးမ်ားတြင္ ၾကီးက်ယ္ခန္းနားၿပီး အံ့ၾသ ေလာက္ ဖြယ္ရာ ျမိဳ ့ၾကီး ၅ ျမိဳ ့နွင့္ ျပည္နယ္ ကေလး မ်ား ၁၈ နယ္ မ်ွရွိေၾကာင္း ပ်ဴမင္းသား အရွင္သခင္မ်ားတြင္ အေခ်ြအရံမ်ား ေက်းက်ြန္သင္းပင္း မ်ား ရွိ ေၾကာင္းယူနန္နယ္ နန္ခ်ိဳဘုရင္ သည္ ပီကင္း တရုတ္ဧကရာဇ္ဘုရင္ထံ အဖူးအေမ်ွာ္ လာေရာက္သည့္ အခါ သံအဖြဲ ့နွင့္အတူ ပ်ဴ မင္းသားအၾကီးအကဲ နွင့္ ကေခ်သည္ အဖြဲ ့တဖြဲ ့လည္းပါလာေၾကာင္း ေဖၚျပမွတ္တမ္း တင္ထားသည္။

မွတ္ခ်က္။ ။ ( ပ်ဴလူမ်ိဳးမ်ားႏွင့္ပတ္သက္၍ သမိုင္းပညာရွင္မ်ားအတြင္း မတူကြဲျပား ရွဳတ္ေထြးလ်က္ရွိေသာ ျပသနာ တရပ္ကို အက်ဥ္းသင့္၍ ေဖၚျပလိုေပသည္။ ယင္းမွာ အခ်ိဳ႔ သမိုင္းပညာရွင္မ်ားက ပ်ဴလူမ်ိဳးတို႔သည္ တိဗက္အနြယ္ျဖစ္သည္။ သို့ မဟုတ္ ထိုင္ရွမ္းအႏြယ္ျဖစ္သည္။ ပ်ဴလူမ်ိဳးမ်ားသည္ တရုတ္ျပည္ ယူနန္နယ္နွင့္ စုခ်န္နယ္မ်ားမွ လာသည္။ သို့ မဟုတ္ အိႏၵိယမွလာသည္။ စသည္ျဖင့္ ကြဲျပားၾကသည္။ ယင္းျပသနာမွာ မနုသေဗဒ ဘာသာ ေဝါဟာရ နွင့္လူမ်ိဳးေရးဆိုင္ရာ ပညာရပ္မ်ားႏွင့္ အမ်ားဆံုး သက္ဆိုင္လိမ့္မည္ ျဖစ္လ်က္ သမိုင္းေရးရာ ျပသနာ အေနနွင့္ကား ေယဘူယ် အေနမွ် ေလာက္သာ အၾကံုးဝင္ လိမ့္မည္ထင္ပါသည္။
ျမန္မာႏိုင္ငံသမိုင္းကို ေလ့လာရာတြင္ စဥ္းစားရံုမွ်သာ ထည့္သြင္းေဖၚျပ လိုက္ျခင္းျဖစ္ပါသည္။ သို့ရာတြင္ ပုဂံမင္းဆက္မ်ားအနက္ ထင္ရွားသည့္ က်န္စစ္သားမင္းကို ရည္စူး၍ ၄င္း၏ သားေတာ္ ရာဇကုမာရမင္းသား ေရးထိုးစိုက္ထူခဲ့ေသာ ျမေစတီ ေက်ာက္စာပါ ပ်ဴစာအေရးအသားကို ေထာက္၍ ပုဂံေခတ္သို့ တိုင္ေအာင္ ပ်ဴလူမ်ိဳးမ်ားသည္ သီျခားလူမ်ိဳးတမ်ိဳး အျဖစ္ျဖင့္ ရပ္တည္လ်က္ရွိေနတံုး ျဖစ္လိမ့္မည္ဟု ယူဆရန္ ရွိသည္။ ပုဂံေခတ္ေနာက္ပိုင္းတြင္ကား ပ်ဴလူမ်ိဳးမ်ား အေၾကာင္းအရာနွင့္ ပတ္သက္၍ ရည္ညႊန္း ေဖၚျပေသာ မည္သည့္ အေထာက္အထားမွ် မေတြ႔ရွိရေတာ့ေခ်။ သီးျခားလူမ်ိဳးတမ်ိဳးအျဖစ္မွ ရပ္စဲကာ ျမန္မာလူမ်ိဳးမ်ားႏွင့္ၿပီးအပိုင္ ေရာယွက္ေပါင္းစပ္၍ လူမ်ိဳးတမ်ိဳးတည္း ျဖစ္သြားၿပီဟု ယူဆရန္သာရွိသည္။ )

က်မ္းကိုး
မိတ္ဆိနာ-ေခတ္ဦးဖုနန္-ဖန္-ပ်ဴ ႏွင့္ရခိုင္ယိုးဒယားသင္းဂ်ာနယ္။
ေဒါက္တာသန္းထြန္း ၏ ပ်ဴေတြဘယ္ေပ်ာက္သြားသလဲ
အေရွ႕ေတာင္အာရွရာဇ၀င္၊ ေဟာ-၁၉၅၅
ဖန္ခ်ံဳ ( တရုတ္ရာဇဝင္ဆရာ႒ကီး )
ထန္တရုတ္မွတ္တမ္းေဟာင္းမ်ား
ေရွးေဟာင္းၿမန္မာေခတ္ဦး ပုဂံ နယူးေယာက္။ ေဂ်ေဂ်ေအာ္စတင္။ -၁၉၆၉ လုစ္

အေရွ႕ေတာင္အာရွရာဇ၀င္၊ ေဟာ-၁၉၅၅
ၿမန္မာရာဇ၀င္ (ဟာေဗး ၁၉၂၅)

ပုဂံျပည္မတိုင္ခင္ ျမန္မာႏိုင္ငံႏွင့္ ေထရ၀ါဒသာသနာ

ေရွး နွစ္ ေပါင္း ငါး ေထာင္ ေလာက္ က အင္ဒို အာရိယန္ လူမ်ိဳး မ်ား ဂဂၤါ ၊ အိႏၵိယ နိုင္ငံ အိႏၵု ျမစ္၀ွမ္း မ်ား သို ့မ

၀င္ ေရာက္ မျပန္ ့နွံ့ မီနွင့္ ေမာင္းဂြတ္ အနြယ္၀င္ မ်ား အာရွ တိုက္ အေရွ ့ပိုင္း အေရွ ့ေတာင္ပိုင္း မ်ား သို ့မ၀င္ ေရာက္ မျပန္ ့နွံ့ေသး မီ က ပင္ ျမန္မာႏိုင္ငံ တြင္ ေက်ာက္ လက္နက္ မ်ား အသံုး ျပဳ ခဲ့ သည့္ ေရွး ေဟာင္း လူမ်ိဳးမ်ား ေနထိုင္ခဲ့ၾကသည့့္ အ ေထာက္အထား မ်ား ေတြ ့ရွိခဲ့ရသည္။

အထက္ ျမန္မာႏိုင္ငံ ေဒသမ်ား နွင့္ ပဲခူးခရိုင္ ၊ ျမင္းၿခံ ၊ ပခုတၠူ ၊ သရက္ ၊ မေကြးခရိုင္ နွင့္ ရခိုင္ တနသ္ါရီ ကမ္း ရိုးေဒသ မ်ား တြင္အႏွံ့အျပား ရွာေဖ ြတူးေဖၚရရွိခဲ့သည္၊ ေက်ာက္ ေခတ္ လူမ်ိဳး မ်ား ေနာက္ပိုင္း ၊ အာရွတိုက္ အ ေရွ ့ေတာင္ပိုင္း သို ့၀င္ေရာက္ လာၾကသည့္ အင္ဒိုနီး ရွင္း မ်ားသည္ ျမန္မာႏိုင္ငံေတာင္ဘက္ ကမ္းရိုးတန္း တြင္ နွစ္အတန္ၾကာ ေနထိုင္ သြားၾက သည္ ဟု ယူဆရသည္။

ျမန္မာႏိုင္ငံ ပင္လယ္ကမ္းရိုးတန္း တ၀ိုက္တြင္ နွစ္ေပါင္း နွစ္ေထာင္ေက်ာ္ က ေနထိုင္သြားခဲ့ၾကသည့္ အင္ဒို နီး ရွင္း မ်ားအား ေရွးေခတ္ ပထ၀ီီ ပညာရွင္ႀကီး တိုေလမီ က လူသားစား အရိုင္းအစိုင္းမ်ား ဟုုေဖၚျပခဲ့သည္။ ျမိတ္ က်ြန္းစုတ၀ိုက္ ရွိ ဆလံု လူမ်ိဳးမ်ားသည္ အင္ဒိုနီးရွင္း အက်ြင္းအက်န္မ်ား ဟု သမိုင္းပညာရွင္ မ်ားက ယူဆ ၾက သည္။ ေနာက္ပိုင္း အင္ဒိုအာရိယန္လူမ်ိဳးမ်ားသည္ အိႏၵိယျပည္ သို ့ငွင္း။ ေမာင္းဂြတ္အႏြယ္၀င္ မ်ား သည္ အာ ရွတိုက္ အေရွ ့ပိုင္း ၊ ေတာင္ပိုင္း မ်ား သို ့၀င္ေရာက္ လာ ၾကသည္။ ယင္း လူမ်ိဳး ၾကီး နွစ္မ်ိဳး သည္ အာရွတိုက္ သို ့

၀င္ ေရာက္လာၾကျပီးု ေတြ ့ ဆံုခဲ့ ၾက သည္ ကို အာရွတိုက္ဆိုင္ရာ သမိုင္းပညာရွင္မ်ား က လြန္ခဲ့သည့္ နွစ္ေပါင္း နွစ္ေထာင္ငါးရာ နွင့္ သံုးေထာင္ခန္ ့အၾကား ဟုခန္ ့မွန္းၾကသည္။

ေမာင္းဂြတ္ အနြယ္ မ်ား အား အိႏၵိယ ျပည္ တြင္ အင္ဒို အာရိယန္မ်ား က ဖိ သျဖင့္ အ ေရွ ့တိဗက္ နွင့္ အေနာက္တိဗက္ ဟူ၍ အုပ္စုနွစ္စု ကြဲသြားသည္။ အေရွ့တိဗက္အုပ္ စု က တရုတ္ျပည္ ယူနန္ နယ္ ဘက္ သို့ဝင္ ေရာက္ သြားျပီး အေနာက္ တိဗက္အုပ္စု က အိႏၵိယျပည္ တြင္း သို ့၀င္ေရာက္သြားသည္။ အေနာက္ တိဗက္အုပ္စု ကို အင္ဒိုအာရိယန္မ်ား က ဖိသျဖင့္ မဏိပူရ ၊ အာသံနယ္မ်ား မွ တဆင့္ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္း သို့ဝင္ေရာက္ လာ ၾက သည္။ တရုတ္ျပည္ ယူနန္နယ္ဘက္ သို ့၀င္ေရာက္သြား ၾကသည့္ အေရွ ့တိဗက္အုပ္စု သည္ တရုတ္က ဖိ သျဖင့္ ျမန္မာႏိုင္ငံ တြင္းသို႔ အစုစု ကြဲၿပီး ၀င္ေရာက္ လာၾကျပန္သည္။ သို့ ရာတြင္ ေမာင္းဂြတ္အႏြယ္၀င္ မြန္ခမာ လူ မ်ိဳး စုမ်ား သည္ အင္ဒို ခ်ိဳင္း နား က်ြန္းဆြယ္ေဒသ မ်ား သို ့သမိုင္း ၏ ခပ္ေစာေစာ အခ်ိန္ ပိုင္း ေလာက္ က ပင္ ဝင္ေရာက္ ေန ၾကျပီျဖစ္သည္။
လြန္ခဲ့ သည့္ နွစ္ေပါင္း၂၀၀၀ နွင့္ ၂၅၀၀ၾကား တြင္ တရုတ္ျပည္ ခ်င္မင္း ဆက္ ဘုရင္မ်ား သည္ ယခင္က လူမ်ိဳးစု အလိုက္ အကြဲကြဲ အျပားျပား ေပၚေပါက္လ်က္ ရွိသည့္ျပည္နယ္ မ်ား အား တ ရုတ္ျပည္ႀကီး တျပည္ ျဖစ္လာရန္ စည္းလံုးႏိုင္ခဲ့ၾကသည္။

ထို ့အတူ အိႏၵိယျပည္ ( ေတာင္ပိုင္း မွလြဲ၍ ) စႏၵဂုတ္မင္း ဆက္ဘုရင္ မ်ား သည္ လူမ်ိဳး စု အလိုက္ အကြဲကြဲအ ျပား ျပား ျဖစ္ေနေပၚေနၾကသည့္ ၊ မာဂဓ ၊ ၀ိေဒဟ ၊ ေကာသလ ၊ ပဥၥလာစသည့္ ျပည္နယ္မ်ားကို သိမ္း သြင္းၿပီး အိႏၵိယျပည္ႀကီး ကို စည္းလံုးနိုင္ခဲ့သည္၊ ထုိသမိုင္းမ်ားသည္ အေထာက္အထား ခိုင္လံုသည့္ အိႏၵိယ နွင့္ တ ရုတ္ ျပည္ တို ့၏သမိုင္း၀င္အျဖစ္ အပ်က္မ်ားျဖစ္သည္၊

က်မ္းကိုး
မိတ္ဆိနာေခတ္ဦးဖုနန္ဖန္ ၊ ပ်ဴ နွင့္ရခိုင္ယိုးဒယားသင္းဂ်ာနယ္။
ေဒါက္တာသန္းထြန္း ၏ ပ်ဴေတြဘယ္ေပ်ာက္သြားသလဲ
အေရွ႕ေတာင္အာရွရာဇ၀င္၊ ေဟာ-၁၉၅၅
ဖန္ခ်ံဳ ( တရုတ္ရာဇဝင္ဆရာၾကီး )
ထန္တရုတ္မွတ္တမ္းေဟာင္းမ်ား
ေရွးေဟာင္းၿမန္မာေခတ္ဦး ပုဂံ နယူးေယာက္။ ေဂ်ေဂ်ေအာ္စတင္။ ၁၉၆၉ လုစ္

အေရွ႕ေတာင္အာရွရာဇ၀င္၊ ေဟာ ၁၉၅၅
ၿမန္မာရာဇ၀င္ (ဟာေဗး ၁၉၂၅)
ရွမ္းလူမ်ိဳးမ်ားအေၾကာင္း။ ေဒါ့ဗ္